ديده ، مرتبه سوم را انتظار دارد . » گفتند : « مرتبهء سوم چه وقت است ؟ » فرمود : « وقتى كه جسر آن بسته شود و ستاره‌هاى دنباله‌دار ظاهر شود ، در آن وقت بر جسر آن كتيبه‌هايى از لشكر كشته شوند » . « 1 » و اين امر واقع شده است . چنان‌كه تواريخ متذكر است و احاديث پيش هم اشاره داشت . و در « روضه كافى » اشاره به ستاره دنباله‌دار شده است اما ظاهر او چنين مىنمايد كه مراد ستاره نيست بلكه كنايه از شخص است . امير المؤمنين عليه السّلام فرمود : « موعد نزديك شد و مدت منقضى گشت » . « و بدالكم النّجم ذو الذّنب من قبل المشرق و لاح لكم القمر المنير » و ظاهر شد براى شما ستارهء دنباله‌دار از طرف مشرق و درخشيد براى شما ماه نور دهنده . سپس فرمود : « وقتى كه چنين شد برگشت به توبه كنيد و بدانيد اگر شما پيروى طلوع‌كننده از مشرق كنيد ، شما را بر منهاج رسول رهبرى كند » « 2 » و اين ظاهر است كه مراد از ستاره همان خراسانى يا سيد حسنى است كه از مشرق است و دنبالهء او كنايه از كثرت سپاه او است و قمر منير حضرت صاحب عليه السّلام است . 20 - دوم : طلوع خورشيد از مغرب : آن‌چه در زبان‌ها متعارف است همين است ، و اما آن‌چه در عبارت حديث است « و طلوع الشّمس من مغربها » يعنى طلوع خورشيد از مغرب خود و اين معنايى است مجمل و مراد معلوم نيست كه چگونه از مغرب خود طلوع كند . مناسب متعارف اين است كه گفته شود « و طلوع الشّمس من المغرب » آن وقت ظاهر در اين است كه خورشيد از مغرب طلوع كند ، على كلّ حال اين عبارت از امير المؤمنين عليه السّلام نقل شده كه بعد از ذكر دجّال فرمود : « سپس دابّة الارض سر خود را

--> ( 1 ) - بصائر الدرجات 237 ج 5 ح 4 - 1 . ( 2 ) - روضة الكافى 59 ح 22 .